Al uren voordat Los Van Van zondagavond 31 januari in het James L. Knight Center optraden, vroegen velen in Miami zich af wat voor soort mensen daarop af zouden komen. Zouden het vooral de Cubaanse Amerikanen zijn met weinig of geen herinneringen aan het eiland, of die jongeren uit Cuba die net de VS waren binnen gekomen. Ze moesten wel een ticket betalen voor een prijs, die varieerde van 60 tot 110 dollar.

Via Facebook, had de ondernemer Ronald Ricardo (30) mensen uitgenodigd om in groepsverband het concert bij te wonen o.a. omdat ze eindelijk wel eens het nummer
http://www.youtube.com/watch?v=1xp6mXPY-nY
El negro está cocinando/De zwarte kookt, te horen.


Bezoekers van het concert zwaaien met de Cubaanse vlag naar de demonstranten

‘Ik hield al veel langer van Cubaanse muziek,’ zegt Ricardo die op 19 jarige leeftijd met zijn ouders via de uittocht van Mariel in 1980 in Miami aankwam. ‘Los Van Van is een klapper binnen de wereldmuziek, het is dansbare muziek. En het is niet van die muziek van iemand als Silvio Rodríguez of andere artiesten die zich onderwerpen aan de censuur via de overheidsmedia en die partijgangers van de regering zijn.’
.
Ricardo zegt politieke censuur af te keuren en ‘nu ik in de VS woon, wil ik al helemaal niet met vergelijkbare patronen van censuur geconfronteerd worden als die van de Cubaanse regering. Ik geloof dat we onszelf niet als vrij kunnen beschouwen, als we worden gecensureerd.’ Hij benadrukt dat hij zich ervan bewust is dat hij door zijn leeftijd ‘de luxe heeft geen last te hebben van rancune.’ Maar hij begrijpt de sentimenten die bij een deel van de Cubaanse gemeenschap leven vanwege de aanwezigheid van het orkest hier in Miami.‘Ik hou van timba en van Los Van Van, maar als we ooit samen in een café zouden zitten en over politiek spreken, zouden we in een discussie verzeild raken,’ aldus Ricardo.


Miami-Cubanen onder leiding van Roberto Gonzalez, laten de concertbezoekers hun kritiek horen

Anay Villar is 25 jaar en kwam dankzij het winnen van de visaloterij, op 15-jarige leeftijd in Miami aan. Nu werkt hij als voorlichter en studeert linguïstiek aan de Internationale Universiteit van Florida. Op feesten, danst hij op de muziek van Los Van Van, maar ondanks het feit dat een stuk of tien vrienden van hem besloten om met zijn allen naar het concert van de Cubaanse groep te gaan, besloot bij niet mee te gaan. ‘Ik heb geen interesse in het concert van Los Van Van, niet hier, noch in Cuba. De belangrijkste reden is niet dat ik het niet leuk zou vinden maar het is meer de politieke factor, die me tegen staat. Ik denk dat het heel gemakkelijk is om communist te zijn in Cuba wanneer je overal naar toe kunt reizen.'

Villar herinnert zich dat hij 5 jaar was toen hij met het gezin waarin hij opgroeide, in Hotel Atlántico was op het strand Santa María, ten oosten van Cuba en Los Van Van optraden. 'Mijn vader vertelde me dat mijn zus en ik veel op die muziek dansten. Het was een moment waarop we de hotels ook binnen mochten.' Villar, zou elke keer als hij de gelegenheid had naar de concerten gaan van Shakira, Marc Anthony, Paul McCartney of de metalband Metallica.

Tussen de opvattingen van Ricardo en Villar bestaat een waaier van opinies. Norlan Díaz, een Cubaanse saxofonist van 33 jaar die Cuba in 2003 verliet, gaat niet naar het concert omdat hij die avond ergens anders optreedt. Ook de herinneringen aan de periode dat hij in Cuba met een bekende band optrad in de Cervecería La Tropical, stimuleert hem nauwelijks het concert bij te wonen.
'Iemand vertelt me over de concerten van Los Van Van en de vechtpartijen die zich er voordeden,' zegt Díaz, die wel weet dat de groep niet de oorzaak was van de ruzies, die zich voordeden als deze groep in het Parque Cervecero optrad. ‘Ik vroeg aan een van de managers of ze net zoals La Charanga Habanera ook Los Van Van naar Miami zouden halen maar zij zeiden ‘nee’, omdat het concert in het James L. Knight Center zou worden gehouden, en ‘als het daar heet toegaat blijven de mensen niet meer in hun stoelen zitten'.


Díaz zegt verder dat hij een voorkeur heeft voor de muziek van Los Van Van uit de periode 1980 en 1990, met meer cadans en meer verwantschap met de timba. Hij noemt als personen die de groep karakter gaven, o.a. José Luis Quintana, ‘Changuito', ‘een maestro in de percussie, die het ritme van de typische muziek van Los Van Van, ook wel timba con songo genoemd, vorm gaf met klassieke nummers als Pastorita tiene guararey oftewel Het herdertje is sexy.


Quintana werd destijds vervangen door de zoon van de bandleider Juan Formell, Samuel. Hij kwam afgelopen week nog even in het nieuws omdat bekend werd dat de regering van de VS hem een visum had verleend ondanks zijn veronderstelde betrokkenheid bij een beroving, waarbij het slachtoffer omkwam. Díaz geeft toe dat er politieke redenen zijn voor het feit dat hij niet naar het concert van Los Van Van gaat, maar dat andere musici van zijn generatie zijn opvattingen niet delen.
‘Velen volgende makkelijke weg’ en sprekend over oud-collega’s die in Cuba achterbleven, citeert Díaz hen: ‘Om hier in de VS te kunnen leven je een vrachtwagen vol dollarbiljetten nodig hebt. Zij weten maar al te goed dat veel musici die nu nog in Cuba wonen heel goed weten dat er collega’s in ballingschap wonen, die moeten rondkomen van het verwisselen van autobanden.’


Protest geleid door Maria Casino

Ver van alle politieke gevoeligheden, bereidt Mariana Lev, een Argentijnse zich op het concert voor. Zij leerde professioneel salsa dansen op een academie in Buenos Aires en opende later haar eigen school in Tucumán. Ik heb geen interesse in politiek, ik wil alleen de muziek horen,’ zegt Lev en ze hoopt tijdens het concert te ‘dansen als een Cubaanse.’

Bron: El Nuevo Herald,
1 februari 2010

Video-reportage uit Miami
http://www.youtube.com/watch?v=V8Dp_8pso-g&feature=player_embedded